|
?S? I. B??
ESK?KU?KLAR
Eski Ku?k Hakk?da
S?eyman Aksoy (Hac?ad?
Y?? Opban (Osman Sert)
?rahim Ethem Ak?c?(Avc?Vali)
Mehmet A?
Abdurrahman Bey (Abdurrahman Ayd?)
Topalo?u Mehmet Efe
Sinan? Sadri (Sadri Artu?
Eski Ku?k Avc?ar?/a>
II. B??
ORTA KU?KLAR
Orta Ku?klar Hakk?da
Faruk Aksoy
Burhan Karaosmano?u
Hasan ?vu?(Hasan Aky?)
So?no?u (Mustafa ?hbudak)
Hamamc??ref (?ref Narin)
Tavuk Şükr?(Şükr??lış)
Muhacirler
Orta Ku?k Avc?ar?/a>
III. B??
GEN?KU?KLAR
Gen?Ku?klar Hakk?da
Ali Ko?/a>
C?eyt Güçl?/a>
Dursun Ceylan (Maliyeci Dursun)
Karabacağın Hasan (Hasan ?m?k)
Hamdi ve Mustafa ?hin
H?eyin ?ci
H?eyin ?kaya
?fan Co?un (Kof? ?fan)
K?? Toku?/a>
Veziro?u Mehmet Ersen
Nabi Hoca (Nabi Yap??
Mimar Saim (Saim Say?)
?nasi Alada?/a>
S?eyman Aksoy
Timur ??k
?kan Cano?u
Gen?Ku?k Avc?ar?/a>
IV. B??
ANILAR - AVLAR - AVCILAR
Y?anl?/a>
?vril Avlar?/a>
Da?K?lerinde Av
G?bel
Ak?alan
Kelek?nin ?lleri
Domuzlu An?ar
S?e Avlar?/a>
Dat?
K?ce?z - Dalyan Avlar?/a>
Söğ? - Bozburun Avlar?/a>
Yerkesik’te Av
?kmaktepe
Kale - Karak? Avlar?/a>
G?a
Da?ar Kuruyor
Bir Av Hik?esi
?k Av
Tarladaki Domuz Av?/a>
Ece’de Av
Kopayc?ar (Tav?n Avc?ar?
Mu?a - Bal? Av?- G?ova
Mu?al?Sil?çılar
H?ime
|
?S?
Av ve avc?? hakk?da yaz?an kitaplarda, genellikle ?l?
avc?ar? avlar?anlat??. Nerelerde avland?lar?? neler avlad?lar??
öğreniriz.
Benim kitab?? amac? ?celikle Mu?a ya?m?dan, Mu?al?n? ?g?
ya?m?dan ba?a bir kesit sunmakt?. Mu?a’y?anlatmakt? ama? Avc?? bu
i?i?n de??k, elveri?i bir aland?. Mu?a Kitaplığ?na, olduk? zengin
malzeme i?ren bir ?lışma daha konmu?oluyor.
Size tan?abildi?m, öğrenebildi?m, otuz-otuzbe?y? beraber avlandığ??
Mu?al?Avc?ar’ı anlatacağım. Daha ?cekileri do?u hik?eleri, yorumlar?
ile anlatacağım. Mu?a’da av ve avc?denince ?zilecek ?r?ve i?nde neler
var, kimler var, hangi avlar var, hangi avlaklar var, kimlerin d?emleri
ya?nmış?
Bu kitaptaki ki?lerle, olaylarla ilgili betimlemeler, de?rlendirmeler,
yarg?ar hep bana aittir. ?celikle kendi av ya?m? ?r?vesindeki olaylar,
ki?ler ele al?maktad?. ?e çıkar?an isimlerin se?mi; bilgilerin,
belgelerin, an?ar? toplanmas? s?alanmas? i?n t? sorumlulu? bana
aittir.
Benim iyi Mu?al? iyi avc? iyi insan diye takdim etti?m ki? ya da
ki?ler i?n tam tersi g?üşler ileri s??ebilir. Ara??mak, do?uyu
bulmak okuyucuya düşer! Çünk?bu kitap bir tek iddia taşır; d??tl?. Yoksa
tarafs?l?, bilimsellik vs. gibi iddialar?yoktur.
Ben Mu?al?Avc?ar’ı anlatt?: yani Mu?a insan??, Mu?a ya?nt??? bir
ba?a y??? Baz?olaylar? baz?ki?leri abartmış bile olabilirim. Ama
b?le bir ?lışmada bu benim hakk? olmal??; onlarla bir ?? ge?rdik ve
onlar iyi insanlard? ??meyi, sevilmeyi hak ediyorlard? Ve de iyi
Mu?al?ar olarak an?may?
S?adan bak?; rastgele, kitab?bir yerinden açıp bak?: ???deki ki? ya
da ki?ler ayn?ortak de?rlere sahipler. D??t, namuslu, ?lışkan,
al?kg??l? hatalar?ve sevaplar?ile orijinal ?zgiler taşıyan, her
birisinin iyi k??bir ta?a ni?n?bulunan(*), kimlikleri, ki?likleri,
(sade ya?nt?ar?a karşın) kal? ?zgilerle belirlenmi?Mu?al?ar.
Mu?a’y?seven, kendisini Mu?al?sayanlar.
Bu kitapta ad?ge?n avc?ara, ad?ge?eyen ama bilinen avc?a dikkatlice
bak?dığ?zaman benzer niteliklerini, ?elliklerini g?memek olas?de?ldir.
?ne?n hepsi do? aşığıd?. Hepsinde hayvan sevgisi vard?. Do?l olarak
hepsi k?ek besler. Baz?ar?at beslerler, baz?ar?ku? Kimi kanarya
?etir, kimi g?ercin. Tavuk?luk, inek?lik, koyunculuk yapanlar?vard?.
Da?ke?lerini ehlile?irenler, kara ke?lerle ?ftle?irip yavrular elde
edenleri vard?. Yani tamam?hayvan aşığıd?.
Hepsi esprilidir, ?kac??, n?tedand?, zekidir. Hemen tamam?yemeyi
i?eyi sever. Hemen hepsinin aile yap?ar? ?luk ?cuk, o?l u?k
ili?ileri sa?amd?. Hepsinin bir i? g??vard?. Doktordur, avukatt?,
mimard?, esnaft?, memurdur, gazetecidir, politikac??, ziraatçıd? vs...
ve ger?kten avc?? çürüğ?yok denecek kadar azd?!
Avc?? basit bir ?d?me olay? bir ??t ma?ra adam?i?g???e dayal?
ba?a canl?ar?yok etme i? de?ldir.
Balina avc?ar?? bizon avc?ar?? fildi? avc?ar?? k?k avc?ar??
düş?düğ?? zaman bu i?n insanl? tarihi ile nedenli i?i? oldu? daha
iyi anlaşıl?. ?sano?unun ya?ma, var olma savaşın? ?k ?emli bir
b???? av.
Bizim s???etmeye ?lıştığ?? f?ralara konu olan; ku? tav?n
avc?ığ?? belki s??bile edilmez insano?unun av gereksinimi yan?da!
Aşır?avlanmalar, soyu t?enen hayvanlar; elbette yanlışlar tartış??,
?lemler al??. Ancak insano?unun av tutkusunu, avc?? k?t??? av
ya?m??tartışmak gereksizdir. Av bir k?t?d?. E?iz bir spordur. Do?
tutkusudur. Benzersiz bir e?tim alan??. ?san, do?, ya?m ili?ilerini
en ?t d?eye çıkaran bir eylemdir. Av bir sanatt?.
Kitab??da bunu anlatmaya ?lışt?. Siz bu kitab?hele bir okuyup bitirin,
av ve avc?? hakk?daki g?üşlerinizi bir daha g?den ge?ririz!
I. B??de Mu?a Avc?ar?n? eski ku?ğın?anlatmaya ?lışt?. Baz?ar??
son y?lar??g?ebildi?m, daha ?k hik?elerini dinledi?m avc?ar. Ayr?a
o ku?ğın ?ğı, Osmanl??paratorlu?’nun son y?lar? yani I. D?ya Savaşı
sonu, Kurtulu?Savaşı, Cumhuriyetin kurulu?y?lar?gibi bir d?emi
kapsadığ?i?n ayr??em ve ağırl? taşıyor.
II. B?? benim de ya?dığ? 1950-2000 gibi hayli uzun bir aray?kaps?or.
Eski ku?k dedi?miz baz?avc?arla, III. B??de anlattığ? yenilerle,
gen?erle karış? ya?nan bir elli y? ki i?nde Hac?ad?da var; torunu da
var. Kitab? en y?l?b???elbette bu b??.Amac?? Mu?a’y?anlatmak
ama; sonu?a av? ve avc?ığ? ?g???yaptığ??a g?e Mu?al?Avc?ar’ı
anlat?ken av ve avc?? ?t?e biraz da ba?a ?yler s?lemek gerekiyor! Bu
konuda elbette yaz?? ?zilmi?ir, gerekenler s?lenmi?ir. Kitaplar
yay?lan?or, dergiler çık?or, bat?or yenileri çık?or. Ama yine de g??
“sen de bir ?yler s?le...?diyor!
Avc??, avlanma insan? do?s?da var! Zorunlulu?, riski, bilgisi,
k?t?? esteti? ma?ra d?eminden geliyor. ?sano?u beslenmek zorunda.
Ya?mak i?n, soyunu s?d?mek i?n. Vah? do?, karşı koyamaz ise onu yok
edecek. Ya?mak i?n sil? sahibi olmak, onu kullanmay?öğrenmek, sil?
yapmak zorunda!
?k ma?ra resimlerinin konusu sadece bu; av ve avc? Yeni ku?klara
aktar?an ilk bilgiler hi?şüphe yok bu bilgiler; bu birikim, avlanma
k?t?? sil?lar, y?temler, ac?tatl?deneyimler.
?irazlar yap??: “bug? ko?llar de??i?siz hala ma?radakiler gibi
zavall?hayvanlar?..?br>
Bu konuyu soyut bir hayvan severlik kavram?da tartışmak olas?de?ldir. Bu
g?? d?yas?da milyonlarca insan et t?etiyor. Canl?maymun beyni yenen
lokantalar var. Kedi, k?ek, y?an, her ??t b?e b?t? ku? s??gen ve
dahi bilc?le deniz mahl???insanlar taraf?dan t?etiliyor. Bu arada
d?yan? yar??a?
“Ben yemem, sebze yerim, meyve yerim...?olur tabi, istedi?niz gibi
ya?rs??, kimse karışmaz ama; doludizgin avc?ara sald?madan ?ce konuya
biraz geni?bakmas??öğrenmek gerekir.
III. B??de de bug?? gen?avc?ar?dan, yani yar?? Mu?al?
Avc?ar?ndan s? ettim.
IV. B??de Mu?al?Avc?ar’a ait an?ar, hik?eler, yaz?ar var.
Kitab? a?ğı yukar?tamam?ya?nmış olaylarla ??? Ancak bir avc?? av
an?ar?dan ?k; bir kentin avc?ar?? ya?mlar??av ekseninde anlatan, bu
arada o kentin ve insan?? ya?m?dan, olduk? uzun bir s?e?i?nde ?g?
tablolar ?zen bir kitap olmas?a ?lışt?.
Olduk? zordu! Malzeme bulunmas?zordu. Yard??olan hem?hrilerime te?kk?
ediyorum. Onlar?kitapta, ilgili olduklar?yerlerde belirleyerek açıklad?
ve te?kk? ettim. Bu gelenek kalmal? de?rlerimizi yok olmaya unutulmaya
terketmemeliyiz. Onlar yar?lar???, torunlar???, gelece?mizin
t?enmeyen yok olmayan hazineleri olacak. Üç ku?k gerisi karanl?larda
kalan, bir toplum olmamal??. Mu?a’n?, Mu?al?n? nesi var nesi yoksa
kâğ?lara ge?rilmeli, kitapla?al?
Ben sevin?iyim, umutluyum bu yola girildi.
May? 2004 Mu?a
Erman ?H?
(*) Bir ta?a ni?n?bulunmak: bu san?? bir Mu?a deyimi. Daha ?k
olumsuzluk sorusu olarak kullan??. “Hangi ta?a ni?n?var!??Ne yapt?bu
g?e dek? Marifeti nedir? Bu konuda bir i?bitirdi mi gibi!...
|